contra legem

Παρακάτω καταθέτω μερικές σκέψεις για τους λόγους των πρόσφατων ταραχών. Προφανώς καμμία αξίωση πληρότητας δεν εγείρουν… Είναι απλώς τι βλέπω εγώ τώρα ως λόγους αυτού – του ξεχωριστού – που ζήσαμε…

Ο πρώτος αφορά την οργάνωση της Ελληνικής Πολιτείας καθαυτής.

Εξηγούμαι: Μιλούσα χθές μ’ ένα Γερμανό φίλο για τα γεγονότα. Μολις τελείωσα την αφήγηση, με ρώτησε: γιατί δεν συνελήφθη απλώς ο αστυνομικός, να δικαστεί, να καταδικαστεί αν είναι ένοχος και να φυλακισθεί. Και αν υπάρχουν ευθύνες για την οργάνωση της αστυνομίας συνολικά, να καταλογιστούν πολιτικά.

Αυτό που με εντυπωσίασε ήταν η φυσικότητα με την οποία είπε τα παραπάνω. Ηταν προφανές οτι αποτελούσαν κτήμα του συνειδητού του. Εμπεδωμένες αρχές.

Στην Ελλάδα το συλλογιστικό αυτό δεν επικράτησε. Αντίθετα ο κόσμος βγήκε στους δρόμους (έστω και ειρηνικά – δεν μιλώ εδώ για βία). Γιατί;

Φαίνεται οτι ο τρόπος οργάνωσης και άσκησης της κρατικής εξουσίας δεν έγινε ποτέ κτήμα της ελληνικής κοινωνίας. Οι απαντήσεις δηλαδή στα ερωτήματα γιατί και πως το κράτος (και μόνο) ασκεί βια (εξουσία).

Μια πρώτη δικαιολογία θα ήταν το άσχημο ιστορικό της ελληνικής εκδοχής του κρατικής εξουσίας, το οποίο δημιουργησε μόνιμα αντανακλαστικά δυσπιστίας: χουντα, διώξεις κτλ. Ειναι ένας λόγος. Νομίζω όμως δευτερεύων.

Ο σημαντικότερος είναι το ότι το προβλημα δεν απασχολησε ποτέ, απ’ οτι φαινεται, ουσιαστικά την ελληνικη κοινωνία …  Κι αυτό ίσως γιατι δεν πέρασε τον αγγλικό Civil war, τη γερμανική φεουδαρχία ή το γαλλικό ancien régime. Ίσως γιατι δεν ανέπτυξε ποτέ μια αρκετά μεγάλη τάξη ικανή να την απασχολήσουν αυτά τα ζητήματα. Ένα είναι σίγουρο: ο λόγος και ο τρόπος οργάνωσης κεντρικής εξουσίας της είναι ξένος. Θα έλεγε κανείς ιδεολογικά της επιβλήθηκε.

Γι’ αυτό κάθε φορά τον επανεξετάζει και τον αμφισβητεί. Θα μπορούσε να ήταν κατι καλό, αν δεν ξεκινούσε κάθε φορά από το μηδέν… Σε κάθε περίπτωση δεν εμπιστεύεται τις μεθόδους διαχείρησης κεντρικής εξουσίας.

Ο δεύτερος λογος που εντοπιζω πρόχειρα είναι η κυριαρχία του Ψεύτικου και του Ασήμαντου στην ελληνική κοινωνία.

Εδώ θα ενέτασσα όλα τα φαινόμενα νεποτισμού, πολιτιστικής ανεπάρκειας, δημοσιογραφικής ανικανότητας, παθολογικά ηλίθιων τηλεπερσόνων.
Είναι αλήθεια οτι ανάλογη τάση είναι κοινή (με σημαντικές πάντως διαφοροποιήσεις) σε όλες σχεδόν τις καπιταλιστικά οργανωμένες κοινωνίες.
Στην Ελλάδα όμως εχεί λάβει συγκλονιστικές, κοινωνικά ανεπανάληπτες διαστασεις. Οι κοινωνικές δομές παράγουν πια καθημερινά και by default Ασημαντότητα και Ψέμα.

Αυτό είναι κατι που συνταράσσει τα θεμέλια κάθε κοινωνικής δομης. Τα συντρίβει, τα διαλύει.
Κανείς – και πάνω απ’ όλα ο νέος -  δεν μπορεί να δεχθεί οτι η κοινωνική του υπόσταση πρέπει να στηριχθεί σε τέτοιες βάσεις. Χωρίς (πραγματικές, αληθείς και κατα τουτο σημαντικές)  σταθερές για να οργανώσει κάποιος την κοινωνική του υπαρξη, η ίδια αυτή η ύπαρξη γίνεται απλώς μη-διαχειρίσιμη . Το άτομο είναι κάτω απο τέτοιες περιστάσεις ριζικά ανελεύθερο.

Κανείς δεν μπορεί να το ανεχθεί για καιρό αυτό. Αντιδρά. Και απ’ οτι φαίνεται ακόμα και χωρίς στόχο. Χωρίς ιδεολογία.

Αν σ΄αυτά προσθέσει κανείς και τις πάγιες ανεπάρκειες των καπιταλιστικών συστημάτων παραγωγής, έχει μια κάπως πιο πλήρη είκονα του “γιατί”. Ενός “γιατί” που φαίνεται πάντως οτι θα μας αποσχολήσει για πολύ… Ή τουλάχιστον έτσι θα έπρεπε…